Arthur Miller

Czarownice z Salem

The Crucible

Przekład
Wacława Komarnicka i Krystyna Tarnowska

W niewielkim purytańskim miasteczku grupa dziewcząt w ukryciu przed swoimi rodzinami i opiekunami oddaje się w lesie swobodnym tańcom i zabawom. Zauważa to miejscowy pastor i w strachu przed posądzeniem dziewczyn o czary (kilka z nich jest jego wychowanicami) sprowadza do miasteczka pastora Hale'a, znanego egzorcystę. Dziewczyny z lęku przed szubienicą oskarżają o konszachty z diabłem wielu niewinnych mieszkańców miasteczka. Za oskarżeniami idą wydane w pośpiechu wyroki. Wprawdzie są tacy, którzy znają prawdę, ale oni też znaleźli się wśród oskarżonych. Czy zdążą ocalić życie i dobre imię Salem?

Sztuka Arthura Millera to już klasyka światowej dramaturgii. Jej akcja dzieje się wprawdzie w siedemnastowiecznej Nowej Anglii, ale bezpośrednim bodźcem do jej napisania była ostra nagonka polityczna, która dotknęła również samego autora. Silne ruchy antykomunistyczne sterowane przez senatora McCarthy'ego doprowadziły w USA do ostrych podziałów społecznych i politycznych. W ostatnim półwieczu dramat śledzący uważnie mechanizmy politycznego szantażu stał się lustrem, w którym niechętnie przeglądały się nie tylko wielkie ustroje totalitarne, ale też wszelkie próby pogwałcenia obywatelskiej wolności. Autorem wybitnej realizacji tej sztuki w Teatrze TV w 1979 roku był Zygmunt Hübner.

Reżyseria
Izabella Cywińska

Scenografia
Paweł Dobrzycki

Muzyka
Jerzy Satanowski

Ruch sceniczny
Aleksandra Dziurosz

Asystent reżysera
Sławomir Pacek

Inspicjent
Ewa Kancler Żeleńska

Sufler
Barbara Sadowska

Obsada

BETTY – Laura Dłutowska (gościnnie)
ABIGAIL WILLIAMS – Eliza Borowska / Paulina Chruściel
MERCY LEWIS – Katarzyna Maria Zielińska
PARRIS – Kazimierz Kaczor
ANNA PUTNAM – Agnieszka Krukówna 
TOMASZ PUTNAM – Sławomir Pacek
MARY WARREN – Anna Moskal
JOHN PROCTOR –Tomasz Sapryk (gościnnie)
REBEKA NURSE – Mirosława Dubrawska / Wiesława Mazurkiewicz (gościnnie)
GILES COREY – Kazimierz Wysota
JOHN HALE – Krzysztof Stroiński
ELIZABETH PROCTOR – Maria Robaszkiewicz
FRANCIS NURSE – Gustaw Lutkiewicz (gościnnie) 
CHEEVER – Jarosław Gruda
HERRICK – Zygmunt Sierakowski
DANFORTH – (Zbigniew Zapasiewicz), Mariusz Benoit (gościnnie) 
HATHORNE – Andrzej Piszczatowski
ZUZANNA WALLCOTT – Karina Seweryn

Premiera 30 listopada 2007

Scena 300

Czas trwania
1 godz. 50 min. (1 przerwa)

Izabella Cywińska sięgając po ten głośny dramat, wróciła do teatru politycznego. Innego jednak od modnego znowu teatru doraźnego komentarza czy aluzji, tzw. sztuki z personalnym kluczem. Raczej do teatru politycznego bliskiego uniwersalnym refleksjom nad naturą uprawiania polityki, jej patologiami i mrocznymi zakamarkami.
Tomasz Miłkowski „Trybuna” 290, 12 grudnia 2007

Równy spektakl bez nietrafionych partii. (…) Ów tradycyjny wyraz inscenizacji Cywińskiej ma rzadki dziś smak, a w dobie szemranych scenicznych eksperymentów czasem wydaje się wręcz rewolucyjny.
Jacek Wakar „Dziennik” nr 286, dodatek „Kultura”, 7 grudnia 2007

Wspaniałe widowisko Izabelli Cywińskiej mówi o potrzebie odwagi i potrzebie obrony prawdy nawet za najwyższą cenę.
Janusz R. Kowalczyk „Rzeczpospolita” nr 282, 3 grudnia 2007