Dale Wasserman

Lot nad kukułczym gniazdem

One Flew Over The Cuckoo's Nest

Przekład
Bronisław Zieliński

Adaptacja głośnej powieści Kena Kesey’a, rozsławionej filmem Miloša Formana. Wersja teatralna, napisana przez Dale’a Wassermana, miała polską prapremierę w Teatrze Powszechnym w 1977 roku. Niezapomniany, budzący ogromne emocje spektakl w reżyserii Zygmunta Hübnera w sposób bolesny i przejmujący podejmował temat wolności jednostki w świecie totalitarnej dyktatury.

Lot nad kukułczym gniazdem powraca na deski Teatru Powszechnego w zupełnie innej rzeczywistości. W czasie wolności politycznej, demokracji i rozwijającej się wolnorynkowej ekonomii. Stanowiący miejsce akcji szpital psychiatryczny staje się miejscem ucieczki od wolności, która oznacza konieczność podejmowania decyzji, dokonywania wyborów, podejmowania ryzyka oraz ponoszenia odpowiedzialności za własne życie. Łatwiej, nawet znosząc opresję, podporządkować się bezwzględnej władzy, niż rozwijać własną indywidualność. Łatwiej ukryć się, przyjmując autorytarną postawę, niż wejść w prawdziwie osobiste relacje.

Bezradność wobec galopującego rozwoju cywilizacji i zmieniającego się w coraz szybszym tempie nowoczesnego społeczeństwa, w którym kult sukcesu, młodości i funkcjonalności zbiera swoje gorzkie i przerażające żniwo we wszystkich pokoleniach, rodzi dławiące poczucie/pragnienie zniewolenia.

Nagrody

Nominacja do Feliksa Warszawskiego 2008/2009 w kategorii najlepsza drugoplanowa rola męska dla Piotra Ligienzy.

Opracowanie tekstu
Jacek Poniedziałek, Jan Buchwald

Reżyseria
Jan Buchwald

Scenografia
Andrzej Albin

Kostiumy
Maria Albin

Muzyka
Janusz Bogacki

Światło
Piotr Pawlik

Ruch sceniczny
Aleksandra Dziurosz

Animacje komputerowe
Piotr Gorzkowski

Wizaż
Aleksandra Szeska-Plewako

Asystent kostiumografa
Agata Wirtek

Asystent reżysera
Zygmunt Sierakowski

Inspicjent
Ewa Kancler-Żeleńska

Sufler
Barbara Sadowska

Obsada

Wódz Bromden - Waldemar Kownacki (gościnnie - aktor Teatru Narodowego)
Mały Indianin - ***
Pielęgniarz Warren - Tomasz Błasiak
Pielęgniarz Williams - Michał Sitarski
Siostra Ratched - Aleksandra Bożek
Siostra Flinn - Katarzyna Maria Zielińska
Dale Harding - Jerzy Schejbal
Billy Bibbit - Piotr Ligienza
Scanlon - Kazimierz Wysota
Cheswick - Zbigniew Konopka
Martini - Jarosław Gruda
Ruckly - Krzysztof Szczerbiński
Fredericks - Zygmunt Sierakowski
Sefelt - Bartłomiej Ostapczuk (gościnnie)
Pułkownik Matterson - Andrzej Piszczatowski
Randle P. McMurphy - Tomasz Sapryk (gościnnie)
Doktor Spivey - Łukasz Simlat
Pielęgniarz Turkle - Antoni Ostrouch (gościnnie)
Candy Starr - Eliza Borowska / Lena Frankiewicz (gościnnie)
Sandra - Agnieszka Krukówna

6 lutego 2009

Scena 300

Czas trwania
2 godz. 40 min. (1 przerwa)

Nowa premiera Powszechnego to udany powrót do głośnego tytułu sprzed 32 lat. (…) Fakt, że obecny dyrektor Powszechnego Jan Buchwald postanowił sięgnąć po ten sam utwór, jest szlachetnym gestem uczynionym w 20. rocznicę śmierci Hübnera.(…) Dziś Lot nad kukułczym gniazdem nie budzi już takich emocji jak przed laty, ale utwierdza w przekonaniu, że ten zespół Powszechnego także należy do ścisłej teatralnej czołówki.
Jan Bończa-Szabłowski, „Życie Warszawy” nr 33, 9 lutego 2009

Intrygujące widowisko Jana Buchwalda ma bardziej uniwersalną wymowę niż antytotalitarne przesłanie inscenizacji Zygmunta Hübnera z 1977 r. (…) Przedstawienie Jana Buchwalda odbiera się dziś inaczej, jako sprzeciw wobec praktyki prania mózgów w imię jakichkolwiek jedynie słusznych racji. Ujawnia mechanizm manipulacji, niosący zniewolenie każdemu, kto nie walczy o prawo decydowania o sobie. (…) przedstawienie o pragnieniu wolności, za obronę której warto płacić każdą, niekiedy i najwyższą cenę.
Janusz R. Kowalczyk, „Rzeczpospolita” nr 33, 9 lutego 2009